Werkplaatsuitrusting

Een optimale inrichting van de werkplek zorgt niet alleen voor comfort, maar ook voor veiligheid en ergonomie, waardoor de aanleg, verwerking, reparatie of onderhoud van elektronische circuits soepel en gemakkelijk verloopt. Het gaat hier niet alleen om de gebruikte apparatuur (en vaak ook niet om de uiteenlopende functies en hoge prijs ervan), maar om de keuze van geschikte, gespecialiseerde uitrusting voor de uit te voeren taken.

Organisatie van de werkplek in de werkplaats

Allereerst moet u letten op de indeling van de werkruimte zelf. Ongeacht welke handelingen u op een bepaalde werkplek met elektronica gaat uitvoeren: bepaalde uitrustingselementen zijn op elke plek hetzelfde. Bij mechanisch werk (materiaalbewerking, boren, snijden, lijmen) moet u er bijvoorbeeld op letten dat er een bankschroef, bij voorkeur een verstelbare, en klemmen aanwezig zijn. Hoewel ze vooral geassocieerd worden met timmerwerk, zijn deze laatsten onvervangbaar bij prototyping, het repareren van behuizingen en het solderen van grotere mechanische elementen.

TME biedt ook een reeks oplossingen voor organisatie (organizers met compartimenten, tassen, gereedschapskisten etc.) die een ergonomische indeling van de ruimte en scheiding van gebruikte materialen mogelijk maken.

Bhv en antistatische middelen in de werkplaats

In de TME-catalogus TME vindt u een compleet aanbod bhv-artikelen - niet alleen op het gebied van elektronische werkzaamheden. Het gaat hier om ledemaat- en oogbeschermers (brillen en veiligheidsbrillen), maar ook gelaatsschermen (bv. voor metaalbewerking), helmen die verplicht zijn bij bouwwerkzaamheden en werken op hoogte, maar ook in magazijnen en in vele andere industrieën. Tot de producten die op elke werkplek worden gebruikt, behoren veiligheidsborden en waarschuwings- en markeringstapes, waarmee u de ruimte goed kunt inrichten, zodat deze niet alleen veilig is voor de werknemers, maar ook voor omstanders. Op dit gebied biedt TME ook antislipmatten en antivermoeidheidsmatten (voor verbetering van het comfort van personen die staand werken). In het geval van de werkplek van service- of onderhoudsmonteurs, of zelfs een amateurbouwvakkers, zijn er in de bhv-categorie enkele belangrijke producten te vinden. Eerst en vooral zijn er de gehoorbeschermers die moeten worden toegepast bij alle werkzaamheden met elektrisch of pneumatisch gereedschap – ze worden meestal gebruikt bij het boren van gaten in muren met een klopboormachine, maar ze moeten ook het gehoororgaan beschermen bij het werken met draaibanken, het gebruik van een tafelboormachine, een slijpmachine (of zelfs een minislijpmachine) etc. Ook is het in veel gevallen nuttig om ademhalingsbescherming te gebruiken, bv. stofmaskers – veel materialen die in elektronica worden gebruikt (het beste voorbeeld zijn printplaatlaminaten en soldeermiddelen die lood bevatten) zijn schadelijk voor de gezondheid als ze de longen binnendringen in de vorm van verontreinigingen of dampen.

Even belangrijk is het gebruik van antistatische bescherming, omdat ladingen die zich ophopen op de werkende persoon en zijn kleding of gereedschap, permanente beschadiging van veel componenten kunnen veroorzaken. Basisartikelen op het gebied van ESD zijn onder andere: aardingsbanden, matten en bussen waarmee de beveiligingen worden aangesloten op de beschermingsinstallatie. Het aanbod van TME omvat ook stoelen, kasten, borstels, sponzen, antistatische zakken en folies, evenals indicatoren en vochtvangers en speciale reinigings- en beschermingsmiddelen voor oppervlakteverzorging in laboratoria, servicediensten etc.

Chemische preparaten en hulpmaterialen in de werkplaatsuitrusting

Chemische preparaten vormen een andere groep producten die in elke werkplaats "bij de hand" moeten zijn – ze worden namelijk vaak gebruikt en verhogen het comfort en de kwaliteit van de werkresultaten aanzienlijk. Een voorbeeld hiervan zijn de warmtegeleidende pasta’s (toegepast bij de montage van koellichamen) en perslucht (gebruikt bij de initiële reiniging van circuits) – de laatsten kunnen ook dienen als bevriezers. Een elektrotechnicus moet ook een voorraad antioxidanten (ter verbetering van de werking van contacten, potentiometers etc.), beschermende, afschermende en isolerende coatings (verkrijgbaar in sprayvorm) aanhouden. Mensen die met mechanische elementen werken, gebruiken vaak ook smeermiddelen (bv. op siliconenbasis). Houd er wel rekening mee dat voor elektronische circuits speciale reinigingsmiddelen nodig zijn, waarvan het gebruik niet leidt tot vervuiling met pcb's of ophoping van elektrische ladingen.

Een grote productgroep zijn lijmen – met name epoxylijmen, cyanoacrylaatlijmen en siliconenlijmen. Een goed gekozen, professionele lijm kan in veel gevallen verbindingen met mechanische onderdelen vervangen. Vaak hebben zij ook een gespecialiseerde functie, zoals thermisch geleidende kleefstoffen die koellichamen vastzetten zonder de warmteafvoer te beperken. Een categorie producten die is gerelateerd aan lijmen zijn gietmassa's die worden gebruikt bij de productie van transformatoren en het beschermen van circuits tegen vocht en andere omgevingsfactoren.

Het is verder handig om de werkplek te voorzien van stiften en permanente markers. Ze zijn niet alleen nuttig voor het aanbrengen van markeringen op diverse, niet-absorberende materialen (glas, epoxy, plastic), maar vormen ook een uitstekende hulp bij het zelf maken van printplaten.

Gereedschappen voor de werkplaats

De keuze van gereedschappen is geen gemakkelijke taak – hij hangt niet alleen af van het type uitgevoerde handelingen, maar ook van individuele voorkeuren. Hoe dan ook, het is altijd een goed idee om te letten op het merk van de fabrikant en de uitvoeringskwaliteit van de gekochte instrumenten. Slecht gemaakt gereedschap kan het werk zelfs moeilijker maken! Het aanbod van TME omvat precisiegereedschappen in verschillende prijsklassen. Hoewel alle artikelen in onze catalogus praktische, duurzame en doeltreffende producten zijn, moet u er rekening mee houden dat u voor professioneel gebruik het best gereedschap uit de hogere prijsklasse kunt gebruiken, maar wel met de juiste certificering (bv. voor het werken met hoogspanningscomponenten of gereedschap voor werken op hoogte) en ontworpen voor frequent en langdurig gebruik.

Handgereedschap voor thuiswerkplaatsen, mechanische werkplaatsen en autowerkplaatsen

De meeste handgereedschappen die in werkplaatsen of servicestations nodig zijn, verschillen weinig van industrie tot industrie. Eventuele verschillen zijn het gevolg van de omvang van de apparaten die worden geïnstalleerd of gerepareerd. Daarom biedt TME een breed scala aan oplossingen van elke leverancier – van kleine schroevendraaiers en pincetten die worden gebruikt in precisie-elektronica tot dopsleutels voor gebruik in automechanica of industriële automatisering.

Basisuitrusting van de werkplaats

Zowel op de werkplek als in de gereedschapstas van een persoon die "in het veld" werkt, moeten diverse schroevendraaiers aanwezig zijn. In sommige gevallen moeten dit gespecialiseerde instrumenten zijn, bv. om te werken met hoge spanningen of zeer nauwkeurige apparaten. Vaak is dan een gereedschapsset de juiste keuze, nl. een universele handgreep en een set "bits". Het voordeel hiervan is dat een afzonderlijke set of zelfs afzonderlijke bitjes in de gewenste vorm kunnen worden bijgekocht. Een parameter die bijzondere aandacht verdient als u de schroevendraaier wilt gebruiken voor onderhoudsreparaties is de lengte van de kling – bij consumentenelektronica, huishoudelijke apparaten (maar ook in de autosector) zitten bevestigingsschroeven vaak in diepe spleten of op moeilijk bereikbare plaatsen. In onze catalogus vindt u al deze oplossingen, in maat variërend van industriële schroevendraaiers tot kleine instrumenten voor horlogemakers – verkrijgbaar in alle gangbare bitformaten: plat, Phillips, Pozidriv, Torx, inbus.

Voor het zwaardere werk, bv. op het gebied van hydrauliek, industriële automatisering of transport, kunt u eigenlijk niet zonder een complete set sleutels. Naast dopsleutels, steeksleutels en ringsleutels, de basisgereedschappen voor het manipuleren van moeren, moet elke technicus zorgen dat hij beschikt over universele sleutels en een set opzetdoppen. In sommige gevallen is het ook nodig om momentgereedschappen te gebruiken die een instelbaar koppelingsmechanisme bevatten waarmee de klemkracht nauwkeurig kan worden bepaald (dit voorkomt o.a. schade aan dichtingen of defecten veroorzaakt door thermische uitzetting van metalen).

Een van de meest uitgebreide en diverse groep handgereedschappen is de groep tangen. Afhankelijk van hun constructie kunnen ze metalen onderdelen grijpen, vormen en snijden. Ze kunnen ook worden gebruikt als hulpmiddel bij het installeren van schroeven en bouten. Net als schroevendraaiers zijn ze er in vele maten – we bieden zowel zeer sterke gereedschappen voor gebruik op bouwplaatsen en in metaalbewerking, als instrumenten voor precisiewerk: het knippen van kabels, uitgangen van elektronische componenten, maar ook voor edelsmeden en juweliers etc. Naast de universele basistang (gewoonlijk "combinatietang" genoemd) en een model met lange, slanke bek, moet elke technicus eigenlijk beschikken over ten minste twee soorten kniptangen: front- en zijtangen.

Als we het hebben over werkplaatsuitrusting of gereedschapssets die in elk huishouden thuishoren, mogen hamers, vijlen, messen (scharen), zagen en zaagbladen hiervoor niet worden vergeten. Ook deze gereedschappen zijn in vele varianten te vinden in de TME-catalogus. Natuurlijk is het ook bij de aanschaf van deze gereedschappen belangrijk om in gedachten te houden dat ze zijn gemaakt met een specifieke toepassing voor ogen: een metalen vijl kan niet vervangen worden door een houtrasp, en een bijlhamer heeft, ondanks het gewicht van zijn steel, niet dezelfde eigenschappen als een sloophamer. Het gebruik van alle gereedschappen in ons aanbod is strikt gedefinieerd in de productparameters.

Gereedschappen voor precisiewerk

Naast schroevendraaiers met fijne punten, handig voor het monteren en demonteren van compacte elektronische apparaten, omvat de groep precisiegereedschap ook afregelschroevendraaiers en pincetten. De eersten dienen voor kalibratie-instellingen. Dit zijn geïsoleerde instrumenten voor het besturen van trimpotentiometers die vaak worden gebruikt in analoge circuits en sensordrivers.

De tweede groep gereedschappen die veel precisiewerk vergemakkelijken zijn pincetten. Hun twee belangrijkste kenmerken zijn de vorm van de bek en het constructiemateriaal. Bij de keuze van een pincet voor uw werkplaatsuitrusting is het belangrijk rekening te houden met het soort werk dat u wilt uitvoeren: het plaatsen van elektronische componenten op een printplaat of het immobiliseren ervan tijdens het solderen vereist een delicaat, geprofileerd handvat en hittebestendigheid. Ondertussen vraagt het schoonmaken van een circuit met condensatoren die nog geladen kunnen zijn om het gebruik van een plastic of geïsoleerd pincet met lange armen.

Als u "vanaf nul" begint met de uitrusting van een werkplek, huishouden of werkplaats in een machinepark, is de aanschaf van een gereedschapsset een aanbevelenswaardige oplossing. Dergelijke sets zijn samengesteld met het oog op specifieke specialisaties en omvatten veel (vaak meer dan honderd) nuttige gereedschappen tegen aantrekkelijke prijzen.

Gespecialiseerd gereedschap

De hiervoor beschreven gereedschappen behoren tot de basisinstrumenten die in elke werkplaats aanwezig zijn. De TME-catalogus biedt echter ook een aantal gespecialiseerde artikelen, zoals pneumatisch gereedschap dat vaak in de autobranche wordt gebruikt. Een ander voorbeeld zijn ruimers, snijplaten en schroefdraadtappen die voornamelijk worden gebruikt door prototypemakers, monteurs en technici voor productie in kleine oplagen. Elektriciens en makers van ICT-systemen zullen zeker geïnteresseerd zijn in ons brede assortiment draadstrippers en krimptangen voor kabelschoenen, connectoren en kabelbinders die het installatiewerk aanzienlijk vergemakkelijken.

Elektrisch gereedschap voor de werkplaats

Andere elementen van de werkplaatsuitrusting waar u aandacht aan moet besteden om optimale werkomstandigheden te garanderen, zijn elektrische gereedschappen. Schroevendraaiers, slijpmachines en boormachines zijn tegenwoordig onmisbaar op veel gebieden, ook in de elektronica. Momenteel zijn deze producten steeds vaker verkrijgbaar in batterijgevoede varianten, waardoor hun functionaliteit toeneemt. De TME-catalogus bevat niet alleen elektrisch gereedschap, maar ook onderdelen, accessoires en verbruiksartikelen: een ruime keus aan gespecialiseerde boren, snij- en slijpschijven.

Verbruiksmaterialen in de werkplaatsuitrusting

Veel accessoires in het werk van een elektricien of elektronicus zijn verbruiksartikelen. Het gaat hierbij vooral om isolatietape, krimphulzen, kabelbinders en schuurmaterialen. Natuurlijk zijn deze laatste ook onmisbaar op andere gebieden, zoals timmerwerk of loodgieterswerk. Het is ook vermeldenswaard dat de moderne plakbandsoorten tegenwoordig uitstekende mechanische parameters hebben. In het verleden werden ze misschien gezien als een tijdelijke oplossing, maar met de verdere ontwikkeling van kleefstoffen worden ze langzamerhand een reëel alternatief voor bevestigingen met schroeven, bouten en klemmen. Plakband wordt daarom steeds meer onmisbare werkplaatsuitrusting voor professionals.

Werkplaats- en laboratoriumapparatuur

De laboratorium- en werkplaatsapparatuur in de TME-catalogus is een aanbod dat vooral gericht is op elektrotechnici, elektriciens, elektromechanici en andere vakmensen wier werk afhangt van de kwaliteit van meetinstrumenten en andere ondersteunende instrumenten.

Stationaire meetapparatuur

Op de werkplek van een elektromonteur mogen twee elementen niet ontbreken: een multimeter en een oscilloscoop. Stationaire (tafel)multimeters kenmerken zich door een hoge nauwkeurigheid en uitgebreide functies. Ze worden gevoed door het lichtnet, zijn gewoonlijk uitgerust met verschillende ingangen en grote, gemakkelijk af te lezen displays en hebben vaak digitale interfaces voor het exporteren van meetgegevens naar een computer.

In het geval van oscilloscopen is de reikwijdte van de functionaliteit veel breder. Tegenwoordig hebben zelfs eenvoudige apparaten voor amateurgebruik (of budgetmodellen voor werkplaatsen en servicediensten) een groot meetbereik, werken ze met signalen met een frequentie van enkele honderden MHz, verrichten ze automatische metingen (horizontale en verticale aanpassing van de schaal van de grafiek, bepaling van de piekwaarde etc.), maken ze het invoeren van wiskundige en logische operaties op signalen mogelijk etc. Deze apparaten zijn uitgerust met een reeks communicatiepoorten en kunnen meestal extern worden bediend via een speciale applicatie en in realtime gegevens doorsturen naar analyseprogramma's. Tegenwoordig hebben deze apparaten steeds vaker aanraakschermen die de bediening vergemakkelijken en versnellen.

Een ander apparaat, waarvan u de aanschaf kunt overwegen als u werkt met digitale schakelingen is een logische analysator. Deze apparaten worden voornamelijk gebruikt voor diagnostiek en maken het mogelijk om meerdere (tot meer dan een dozijn) signalen gelijktijdig te monitoren, hun veranderingen in de tijd te registreren, gegevens in de vorm van een bestand op te slaan en tot slot: het protocol en verzonden informatie met behulp van gespecialiseerde software te analyseren. Logische analysatoren zijn vooral handig bij de constructie en reparatie van microprocessorsystemen, evenals bij het decoderen van ongebruikelijke en slecht gedocumenteerde communicatiemethoden.

Multimeters en overige verplaatsbare meetapparaten

Een multimeter is een basismeetinstrument dat thuishoort in de werkplaatskast van zowel professionals en hobbyisten als amateurs. Digitale multimeters hebben brede meetbereiken voor spanning en stroom, elektrische weerstand (voor AC en DC), evenals een aantal extra functies, afhankelijk van het model, bv. thermometer, capaciteitsmeting van condensatoren, circuitdoorgangstester etc. In de TME-catalogus vindt u een breed scala aan producten op dit gebied – van eenvoudige multimeters voor algemeen gebruik tot precisiemeters die geschikt zijn voor gebruik met precisie-elektronica. De meters zijn ook verkrijgbaar in de vorm van een tang, waarmee u stromen en spanningen kunt meten zonder sondes op het circuit aan te sluiten, zodat u de werkzaamheden veilig kunt uitvoeren.

Tot de draagbare meetapparatuur behoren ook pyrometers en warmtebeeldcamera's, analysatoren voor luchtsamenstelling en vochtigheidsmonitoren. Bij onderhouds- en inspectiewerkzaamheden zijn mobiele boroscopen (camera's gemonteerd op een lange sonde) en gespecialiseerde testers van elektrische netwerken, computernetwerken, telefoonnetwerken etc. nuttige hulpmiddelen.

Meetaccessoires in de werkplaats

Om de werkplek in de werkplaats adequaat uit te rusten en aan te passen aan de specifieke activiteiten die worden uitgevoerd, moeten vaak complexe, ongebruikelijke of gepersonaliseerde meetoplossingen worden toegepast. Daarom is het de moeite waard om accessoires aan te schaffen zoals reserve- en multifunctionele sondes, grijpers en meetklemmen (de zgn. krokodillenklemmen). In sommige gevallen kunnen zelf te monteren contacten en bananenstekkers, evenals speciale hangers en rekken voor kabels die de organisatie van bekabeling op de werkplek vergemakkelijken, ook nuttig zijn.

Ingebouwde meetapparatuur

In automatiseringssystemen, vervoer en aanverwante sectoren worden de stroomparameters en -kwaliteit voortdurend bewaakt. Daarom bevat de groep meetinstrumenten in het aanbod van TME ook paneelmeters (bedoeld voor inbouw). Dit zijn ampèremeters, voltmeters, wattmeters, elektriciteitsmeters, analysatoren van netwerkparameters (vooral belangrijk in driefasige installaties). Meetapparaten zijn er ook in de vorm van instrumenten die bedrijfstijd, pulsen, passief vermogen of temperatuur meten, maar ook in multifunctionele en programmeerbare varianten.

Laboratoriumapparaten

Naast meetapparatuur moeten op de werkplek van de elektrotechnicus ook nog minimaal twee andere apparaten staan: een laboratoriumvoeding en een generator. De eerste vergemakkelijkt de diagnostiek en prototyping van elektronische systemen – hij kan een breed scala aan spanningen leveren, ook symmetrische, waardoor het circuit kan worden belast met constante stroom etc. Generatoren en frequentiemeters zijn onmisbaar bij het ontwikkelen en testen van versterkers, voedingssystemen en alle applicaties die gebruik maken van radiogolven.

Andere laboratoriumapparaten die vaak hun weg vinden naar werkplaatsen zijn RLC-bruggen, spectrumanalyzers, kalibrators en instelbare elektronische belastingen. In het geval van laboratoria is het aantal noodzakelijke apparaten natuurlijk veel groter. Daaronder bevinden zich elektrische veiligheidstesters en data-acquisitiesystemen.

Werken met circuits en prototypering

Bij soldeerapparatuur is het verschil tussen amateur en professional het duidelijkst zichtbaar. Simpele oplossingen die zeker goed werken in hobby-omstandigheden of zelfs bij het leren solderen, zullen niet voldoen aan de strenge eisen voor apparaten die worden gebruikt in laboratoria, servicediensten en productie-installaties. Professionele soldeerapparatuur voor werkplaatsen onderscheidt zich vooral door de hoge opwarmsnelheid en nauwkeurige temperatuurregeling, waardoor reproduceerbare werkresultaten worden bereikt en het risico van thermische schade aan elektronische componenten is uitgesloten. Het maakt het ook mogelijk te werken met soldeermiddelen die zeer hoge temperaturen vereisen (loodvrij).

Soldeeruitrusting als verplichte uitrusting voor autowerkplaatsen

De basissoldeerapparaten zijn natuurlijk verwarmings- en transformatorsoldeerbouten. De meest betaalbare zijn de eenvoudige varianten met netvoeding die niet ingesteld kunnen worden en andere extra functies missen. Bij duurdere modellen kunt u de temperatuur van de punt regelen en soms hebben ze een ingebouwde lichtbron om het werken met het soldeermiddel te vergemakkelijken. In de TME-catalogus kunt u ook mobiele soldeerbouten kopen: op gas of op batterijen. Deze worden vaak gebruikt door mensen die reparaties en installaties uitvoeren in het veld of op moeilijk bereikbare plaatsen (bv. in werkplaatsen van auto-elektriciens).

Soldeerstations hebben veel meer functies. Professionele producten beschikken niet alleen over temperatuurinstelling, maar hebben ook de optie om een thermisch profiel te programmeren (temperatuurverandering in de loop van de tijd), de mogelijkheid om de puntparameters in realtime te bewaken etc. Desoldeerstations bedoeld voor reparatiewerkzaamheden zijn uitgerust met op vacuümpompen gebaseerde afzuigers voor soldeermiddel. Apparaten van hogere klassen hebben vaak een snel en contactloos vervangingssysteem voor de punten en bieden een functie om de temperatuur van het geïnstalleerde element te bewaken. Door het wijdverbreide gebruik van opbouwcomponenten (SMD) worden heteluchtstations steeds populairder. Hiermee vereist de montage en demontage van elektronische componenten geen hoge bewegingsnauwkeurigheid van de operator en worden kwetsbare componenten niet blootgesteld aan mechanische schade.

Soldeeraccessoires en -materialen voor thuis en voor de professionele werkplaats

De keuze van aanvullende uitrustingselementen voor soldeerstations wordt grotendeels gedicteerd door individuele voorkeuren. Deze bepalen bijvoorbeeld het model van de houder voor printplaten en vaak ook de typen punten die worden gebruikt. Deze laatste zijn verkrijgbaar in tientallen vormen: universeel (conisch en afgeknot) en gespecialiseerd. Wel dient elke werkplek te zijn voorzien van een soldeermat, puntreiniger, "vlecht" (desoldeertape), Kapton-tape, geschikte verlichting, vergrootglas of microscoop en dampafzuiging. Optioneel kunnen een soldeerbad en tinfeeder aan de accessoires worden toegevoegd. Soldeermiddelen (in de vorm van draden of pasta's) en aanverwante chemicaliën, zoals vloeimiddelen kiest u in samenhang met het soort werk dat u gaat uitvoeren. EU-regelgeving geeft duidelijke regels voor het gebruik van soldeer: alleen loodvrij soldeer is toegestaan voor hobbygebruik, loodhoudend soldeer is uitsluitend bedoeld voor professionele en industriële toepassingen.

Lasapparatuur in de uitrusting van een mechanische werkplaats

Voor mensen die zich bezighouden met het vormen en bewerken van metalen zijn lasmachines en gasbranders onmisbare hulpmiddelen. Op dit gebied biedt TME inverter-apparaten en plasmasnijders aan. U kunt ook veiligheidsmaskers en beschermende kleding uit onze catalogus bestellen.

Prototyping

Het laatste element van de werkplaatsuitrusting en een soort verbruiksartikel is materiaal voor de constructie van printplaten die nodig zijn in de werkplaats van een prototyping-technicus of zelfs een amateur-elektronicus.

De eerste stap is de keuze van de technologie waarin de printplaten zullen worden gemaakt. Koperlaminaten zijn verkrijgbaar in verschillende diktes, in enkelzijdige en dubbelzijdige varianten en sommige zijn in de fabriek al voorzien van een lichtgevoelige laag. Foto-overdracht van de paden op het laminaat maakt een hoge precisie mogelijk, zelfs thuis, maar vereist het gebruik van een geschikte belichter en aanvullende chemicaliën (vooral ontwikkelaar). Het etsproces is vergelijkbaar met dat van circuits die op andere manieren op het laminaat worden aangebracht. In sommige gevallen worden zelfs bevredigende resultaten bereikt door de verbindingen met de hand op het laminaat te tekenen. Na het baden in een etsende stof wordt een printplaat verkregen die vervolgens moet worden vertind, beschermd met een beschermende coating en mechanisch bewerkt, nl. gesneden, geslepen en geboord (in het geval van THT-technologie). In al deze fasen worden speciale middelen en gereedschappen gebruikt. Een alternatief voor het handmatig vervaardigen van printplaten zijn de zgn. universele boards – kant-en-klare circuits met gaten gemaakt in de meest populaire steekafstanden of soldeervelden die geschikt zijn voor montage van standaard SMD-componenten.

Welke oplossing u ook kiest, u vindt de artikelen die u nodig hebt in onze catalogus in het hoofdstuk 'Bouw van prototypes'.