Meetapparatuur

Elektrotechnisch werk vereist het gebruik van precisiemeetapparatuur. In het geval van elektriciteit is de situatie echter bijzonder, omdat het ontbreken van goede meters en andere gerelateerde apparatuur het ontwerpen van circuits eigenlijk onmogelijk maakt.

In de TME-catalogus vindt u in de rubriek "meetapparatuur" alle apparatuur die nodig is voor het werk van elektronici en elektriciens. Ze worden gebruikt in laboratoria, onderhoudsdiensten, werkplaatsen en zelfs in productielijnen. Bovendien zorgen wij ervoor dat ons aanbod niet alleen voldoet aan de behoeften (en budgetten) van professionals, maar ook die van hobbyisten, scholieren, studenten en individuele klanten. Laten we dit assortiment eens van beide kanten bekijken: door de ogen van de amateur en die van de gespecialiseerde ingenieur.

Multimeters

De multimeter is een eenvoudig maar zeer veelzijdig meetinstrument. De meeste ervan zijn kleine apparaten die het onderzoeken van verschillende fysieke grootheden mogelijk maken. Hun nauwkeurigheid en functionaliteit nemen toe met de prijs, maar zelfs met goedkopere modellen kunt u metingen uitvoeren die voldoende zijn om basiswerk met elektriciteit en elektronica uit te voeren (als voltmeter, ampèremeter, ohmmeter). Dergelijke "basisactiviteiten" omvatten diagnostiek van de elektrische thuisinstallatie, het controleren van de werking van componenten in huishoudelijke apparaten en radio- en televisieapparatuur, machines, auto's etc. Met elke multimeter kunt u een circuitcontinuïteitstest uitvoeren - de meest elementaire elektrische test. We benadrukken wel dat deze test zeer moeilijk veilig uit te voeren is zonder het gebruik van een multimeter.

Hoogwaardigere en dus duurdere multimeters bieden meer geavanceerde functies: True RMS, waardoor nauwkeurige spannings- en stroommetingen mogelijk zijn voor complexere niet-sinusvormige signaalvormen, metingen met hogere resolutie en nauwkeurigheid, werken met elektronische precisiecomponenten (bv. controleren van condensatorcapaciteit of kloksignaalfrequentie) en omgekeerd: diagnostiek voor circuits met hogere spanningen, zoals driefasige installaties tot 1000 V. Optioneel kan de universele meter worden uitgerust met een thermokoppel voor temperatuurmeting. Met apparaten die zijn ontworpen voor inspecties van machines of voedingssystemen (inclusief fotovoltaïsche installaties) kunt u duizenden metingen opslaan en deze vervolgens als bestand naar een computer exporteren. Ook komt u steeds valer draadloze multimeters tegen (dankzij Bluetooth-connectiviteit te bedienen met een telefoon of tablet).

In de TME-catalogus vindt u hoofdzakelijk digitale multimeters, maar analoge modellen zijn er ook. Deze apparaten hebben nog steeds de voorkeur van sommige specialisten (meestal vanwege hun robuustheid en gebruiksgemak). Dit aanbod wordt aangevuld met stationaire multimeters voor laboratoria die o.a. een hogere meetnauwkeurigheid en resolutie hebben.

Accessoires voor multimeters

Het is wel zo dat benodigdheden voor meetinstrumenten een aparte categorie vormen in de TME-catalogus. Niettemin zijn de accessoires voor specifieke modellen of merken van apparaten opgenomen in de subgroep multimeters. Hierdoor kunt u sneller de bijbehorende producten vinden, zoals adapters, opzetstukken, hoogspanningssondes, maar ook tassen en hoezen (een van de belangrijkste accessoires als u de meter voor veldwerk gebruikt).

Tangmeters en -opzetstukken

Tangmeters zijn de perfecte aanvulling op de mogelijkheden van multimeters. Hiermee kunt u stroom meten zonder dat u de meter op het circuit hoeft aan te sluiten. Het principe achter deze apparaten is relatief eenvoudig. De in de tang geplaatste kabels vormen een inductiespoel zodra de kaken gesloten zijn. Als ze een kabel omgeven, induceert de wisselstroom die door de kabel loopt een magnetisch veld en daarmee een wisselspanning op de draden van de spoel van de meter. Omdat die evenredig is met het magnetische veld rond de draad, kan de meter precies aangeven hoe hoog de stroom in het geteste circuit is. Naast de al genoemde voordelen heeft deze meetmethode nog een belangrijke eigenschap - hij is veilig. Zelfs bij het hanteren van hoge spanningen in het elektriciteitsnet en stromen in de orde van kA.

Tangmeters hebben vaak de functionaliteit van een multimeter, ze hebben nl. sonde-aansluitingen en maken het mogelijk spanningen, weerstanden, DC-stromen etc. te meten. Tegelijkertijd zijn veel multimetermodellen uitgerust met een meetfunctie voor een tangopzetstuk dat wordt meegeleverd met het apparaat of kan worden gekocht via deze categorie van de catalogus.

Testers en meters voor elektrische installaties

Deze categorie omvat talloze apparaten die door specialisten worden gebruikt om de goede werking van hoogspanningsleidingen te verzekeren. Hieronder valt o.a. apparatuur die strikt gespecialiseerd is in het meten van elektrische installaties binnen gebouwen, zoals isolatieweerstandsmeters of aardingsweerstandsmeters die praktisch onmisbaar zijn voor het maken van huishoudelijke en industriële energieaansluitingen, maar ook voor het uitvoeren van werkzaamheden zoals grondontsluiting, het leggen van vloerverwarming en het maken van hernieuwbare-energiesystemen. Professionals vinden hier ook multifunctionele instrumenten om standaard inspectieonderzoeken te versnellen, zelfs als deze worden uitgevoerd in grote objecten (de geavanceerde software van de meters maakt het mogelijk om de verzamelde metingen vast te leggen en vergemakkelijkt het opstellen van documentatie). Instrumenten met beperktere functies zijn o.a. universele spannings- en continuïteitstesters en geautomatiseerde analysatoren van energiekwaliteit - instrumenten die essentiële uitrusting zijn voor onderhoudstechnici technici in de industriële automatisering. Er zijn ook apparaten die worden gebruikt voor renovatie- en bouwactiviteiten, bv. kabelzoekers.

Meters van omgevingsfactoren

In tegenstelling tot andere groepen uit de categorie meetapparatuur, vindt u op deze plaats in de TME-catalogus apparaten met een brede specialisatie die niet alleen gebruikt worden op het gebied van werken met elektronica. Een voorbeeld van zo'n apparaat is de luxmeter, of lichtmeter, die wordt gebruikt om de verlichting op werkplekken te controleren (en of die voldoet aan de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften), maar die ook wordt gebruikt in de fotografie, bij tuinieren en de installatie van fotovoltaïsche panelen en vele andere situaties. Hetzelfde geldt voor vibrometers, tachometers en afstandsmeters, waarvan de toepassingen veel verder gaan dan het bereik van elektronica en industriële automatisering. Dit assortiment omvat ook apparatuur voor het testen van de luchtkwaliteit. Denk hierbij aan temperatuurmeters, luchtvochtigheidsmeters, drukmeters, gasconcentratiemeters, windkrachtmeters etc. Ze maken het mogelijk om te beoordelen of een bepaalde omgeving voldoet aan de optimale omstandigheden voor specifieke doeleinden (bv. menselijk comfort, voedselopslag, werking van serverruimte-elementen, plantengroei).

Pyrometers en warmtebeeldcamera's

Een belangrijke groep op het gebied van milieumeters zijn pyrometers en warmtebeeldcamera's. Deze apparaten, waarvan het werkingsprincipe vergelijkbaar is, maken contactloze temperatuurmeting mogelijk (door de infraroodstraling te analyseren die door de geteste objecten wordt uitgezonden). Deze apparaten worden gebruikt in toepassingen die hoge hygiëne vereisen (farmacie, geneeskunde, voedingsmiddelenindustrie) en bestand moeten zijn tegen extreme temperaturen: bewaking van de conditie van koelmiddelen, ovens etc.

Pyrometers berekenen het gemiddelde van de temperatuur over het te meten gebied, terwijl warmtebeeldcamera's gelijktijdige temperatuurmeting over het gehele gezichtsveld van de lens mogelijk maken. Hierdoor is het o.a. mogelijk afwijkingen identificeren: koudebruggen in de constructie, oververhitting van componenten in elektronica, lekken in gas- en hydraulische leidingen, mensen met een verhoogde lichaamstemperatuur (zelfs als ze zich in een grote groep bevinden). De TME-catalogus bevat IR-camera's die bedoeld zijn voor technische werkzaamheden, circuitdiagnostiek en zelfs voor het bewaken van geautomatiseerde industriële processen.

Inspectiecamera's, boroscopen

Producten uit deze groep worden gebruikt voor visuele inspectie van ruimtes die voor mensen niet (of moeilijk) toegankelijk zijn. Een goed voorbeeld hiervan is de inspectie van sanitaire installaties, ventilatiesystemen of inspectieputten. Geplaatst op een lange sonde kan de camera in een smalle gleuf of kanaal worden gestoken en beelden doorsturen naar een beeldscherm dat op het oppervlak blijft. Meestal is de kop van de boroscoop uitgerust met een lichtbron. Deze groep omvat mobiele apparaten op batterijen, waaronder modellen met een camera die op een stijve of vervormbare kabel is geplaatst (ze worden door servicetechnici gebruikt om in machines en huishoudelijke apparaten te kijken, en ook om het werk van automonteurs te vergemakkelijken). Al deze producten hebben een hoge dichtheidsklasse en mechanische weerstand.

Paneelmeters

Apparaten die worden gebruikt om belangrijke fysieke grootheden in schakelkasten, zware machines en de energie-industrie te bewaken. Hiermee kan de operator onmiddellijk belangrijke bedrijfsparameters van het systeem controleren, bv. het stroomverbruik, de spanning op de voedingslijn of de kwaliteit van de energie die door het elektriciteitsnet wordt geleverd. Meters van dit type worden gemaakt door gespecialiseerde leveranciers en hebben een lange levensduur en storingsbestendigheid. Ze worden gebruikt door fabrikanten van industriële machines (als componenten) en in besturingspanelen die voor specifieke toepassingen zijn ontworpen. Ze zijn er in analoge en digitale versies.

Testers voor computer- en telefoonnetwerken

Het brede scala aan apparaten die worden gebruikt voor het diagnosticeren van communicatienetwerken (telefoon en computer) verdient absoluut de aandacht van ICT-professionals. Deze categorie omvat zowel kabeltesters (ook met afstandsmodules, geschikt voor lange afstanden) als geavanceerde analysers, gemaakt door gespecialiseerde fabrikanten voor de inspectie van uitgebreide infrastructuur. Ze hebben ingebouwde functies die de kwaliteit van verbindingen testen en nauwkeurige lokalisatie van bekabelingsdefecten mogelijk maken. Bovendien kunt u met hun software automatisch rapporten genereren en zelfs informatie naar de cloud sturen, zodat u de activiteiten van complete technische teams kunt coördineren.

Laboratoriumapparaten

Laboratoriummeetapparaten zijn instrumenten die voornamelijk zijn bestemd voor professioneel werk (hoewel de catalogus ook modellen bevat met beperkte functionaliteit en tegen betaalbare prijzen voor amateurs). Er zijn verschillende soorten apparaten te vinden in deze groep:

• RLC-bruggen (voor het meten van capaciteit, inductie en weerstand);
• spectrumanalysatoren (gebruikt voor analyse van signalen in een brede frequentieband, waardoor identificatie van interferentie, harmonischen etc. makkelijker is);
• generatoren (deze produceren signalen met een gedefinieerde vorm en frequentie; dit is o.a. zeer nuttig voor het testen van filters en het analyseren van de werking van versterkers);
• decaden (eenvoudige apparaten die een gewenste weerstandswaarde in een schakeling produceren) en elektronische belastingen (geavanceerde, programmeerbare instrumenten die een ontvanger met specifieke parameters simuleren, essentieel voor het prototypen van de meeste consumentenelektronica, industriële besturingen, voedingssystemen etc.);
• kalibrators van spanning, stroom, evenals thermokoppels en overdruksystemen;
• dataverzamelingssystemen (oplossingen voor het gelijktijdig uitvoeren van metingen op veel punten, waardoor uitgebreide apparaattests mogelijk zijn.

De instrumenten in de bovengenoemde groepen zijn sterk gedifferentieerd, zowel wat betreft prestaties als functionaliteit - zodat een technicus van elke specialiteit vrij is om een apparaat te kiezen dat niet alleen aan zijn of haar behoeften, maar ook voorkeuren voldoet.

Oscilloscopen en scopemeters

Het is onmogelijk om over elektronische meetinstrumenten te praten zonder het te hebben over oscilloscopen. De eenvoudigste definitie: het zijn apparaten die een grafiek weergeven van spanningswaarden in een bepaald tijdsinterval (d.w.z. met een specifieke frequentie). Met andere woorden: met oscilloscopen kun je spanningsveranderingen "zien". In de praktijk is deze definitie veel te smal, omdat elke digitale oscilloscoop veel meer functies biedt op het gebied van analyse, onderzoek en diagnostiek van elektronische systemen. Met behulp van elementaire kennis van de natuurwetten kan een gebruiker het apparaat ook gebruiken om stroom, weerstand, vermogen en andere waarden te testen. Deze taken worden verder vergemakkelijkt omdat de basisfuncties van oscilloscopen ook wiskundige bewerkingen van de gemeten waarden uitvoeren.

Oscilloscopen hebben 2 of 4 kanalen, zodat metingen op meerdere punten in het circuit kunnen worden uitgevoerd. Hun basisparameter is frequentie die varieert van enkele tientallen MHz (waardoor met de meeste analoge circuits kan worden gewerkt) tot enkele tientallen GHz (die band is nodig voor de diagnose van microprocessorsystemen, digitale communicatieprotocollen etc.). We zien steeds vaker apparaten met aanraakschermen, waardoor niet alleen het werk sneller gaat, maar ook de bediening eenvoudiger is door het gebruik van een intuïtieve interface. Het is vermeldenswaard dat zelfs een gemiddelde oscilloscoop een aanzienlijke rekenkracht heeft en eigenlijk een zeer gespecialiseerde computer is. Bovendien kan het via het ethernet- of USB-protocol samenwerken met speciale laboratoriumsoftware (zoals MATLAB of LabVIEW) om complexe analyses van circuits, geïntegreerde schakelingen etc. uit te voeren.

Een beknopte lijst van functies die vaak voorkomen op moderne oscilloscopen:

• wiskundige functies, triggering met een geselecteerd signaal, automatische meting van tijd, amplitude etc.;
• testen van elektronische elementen (diode, transistors);
• analysator van logische signalen (registratie van het verloop van meerdere logische signalen over een relatief lange tijdsperiode, een toepassing van deze functie is o.a. diagnostiek van seriële communicatieprotocollen);
• spectrumanalyse (identificeert harmonischen, interferentie in elektrische/radiosignalen etc.).

Onder de digitale oscilloscopen vallen ook mobiele apparaten bedoeld voor veldwerk en scopemeters die strikt gespecialiseerd zijn in industriële toepassingen. Dergelijke instrumenten zijn vooral nuttig voor het diagnosticeren van machine(motor)besturingen, het verhelpen van elektrische storingen in voertuigen en zware apparatuur en het opsporen van storingen in telecommunicatielijnen, radio- en televisie-installaties.

Voedingen

In de TME-catalogus zijn laboratoriumvoedingen ook opgenomen in de categorie meetapparatuur. Net als oscilloscopen en multimeters zijn dit essentiële apparaten die elke elektrotechnicus (expert of amateur) op zijn werkbank moet hebben. Hiermee kan een nauwkeurig geregelde energiebron met specifieke parameters worden verkregen. Ze hebben ingebouwde spanningsstabilisatoren, instelbare stroombegrenzers, meters voor deze waarden en een reeks beveiligingen om het risico op schade aan zowel de voeding als de belasting te minimaliseren.

De laboratoriumvoeding kan worden uitgerust met 1, 2, 3 of 4 kanalen, soms gescheiden, waardoor u een symmetrische spanningsbron kunt verkrijgen (wat bv. handig is bij het werken met audio- en radiosystemen). Veel van de aangeboden modellen hebben compacte afmetingen en zelfs transporteerbare behuizingen. Sommige apparaten werken geruisloos, omdat hun systemen convectiegekoeld zijn (geen ventilator nodig). Net als bij oscilloscopen gaan de mogelijkheden van laboratoriumvoedingen veel verder dan hun primaire doel. Tot deze optionele functies behoren regeling van de vermogensfactor, geïntegreerde arbitraire generator, mogelijkheid voor AC-voeding, variabele regelresolutie, batterijsimulatie, alarmen voor overschrijding van setpoints, meetopslag, hulpuitgangen en setpointvergrendeling. Geheugen en de mogelijkheid om instellingen op te roepen zijn ook erg populaire opties. Meer geavanceerde modellen, bedoeld voor gebruik in workshops voor prototyping of diensten voor precisie-elektronica, zijn uitgerust met communicatiemodules (USB, Ethernet) waarmee de bedrijfsparameters van het apparaat op afstand kunnen worden aangepast. Laboratoriumvoedingen kunnen tot enkele kW vermogen en stromen van enkele tientallen A leveren.